Płeć alternatywna: męski, żeński i…..?

Płeć alternatywna lub płeć “X”  to nowa możliwość diagnostyczna – dzięki niej specjalista może określić płeć osoby poza dotychczasowym stereotypem.

To ważne dla tych, którzy nie identyfikują się z żadną płcią.  To ważne też dla rodziców dzieci, z dysforiami płciowymi lub obojnactwem.

dr n. med. Katarzyna Bajszczak – psycholog seksuolog kliniczny, seksuolog dziecięcy, katarzynabajszczak@gmail.com

Niedawno  Federalny Trybunał Konstytucyjny uznał istnienie trzeciej płci – jakich osób dotyczy to zjawisko? Co z niego w praktyce wynika?

Dotychczas my, specjaliście nie mieliśmy możliwości diagnozowania płci, która nie jest ani płcią męską, ani płcią żeńską.

Nie męski i nie żeński….

Dla wielu wymóg wczesnego i zdecydowanego określenia płci  jest problemem. Dlatego też coraz głośniej mówi się o konieczności stworzenia określenia na coś, co w dużym skrócie  jest dziś nazywane  trzecią płcią. Taką możliwość daje nam w tej chwili najnowsza klasyfikacja amerykańska zaburzeń psychicznych DSM-5  (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders).

Dysforie płciowe i brak tożsamości płciowej

Tam w dziale dysforie płciowe otrzymujemy możliwość postawienia diagnozy płci, znajdującej się  poza binarnym stereotypem czyli poza stereotypem męskim vs żeńskim. W takiej sytuacji określamy płeć alternatywną. Taką płeć możemy zdiagnozować u osoby, która nie czuje się ani mężczyzną, ani kobietą i definiuje się jako ktoś pomiędzy płciami.

Płeć X 

Pomysły dotyczącej trzeciej płci pojawiają się już od pewnego czasu. Dotyczą one osób, które nie czują się ani mężczyznami, ani kobietami. Takie osoby często cierpią, bo w jakiś sposób urzędowo lub społecznie muszą być przyporządkowane do którejś z płci, a z żadną się nie identyfikują. Są już takie starania. Od 2013 roku w Niemczech jest możliwość zarejestrowania w urzędzie trzeciej płci. Z kolei we Francji Są Najwyższy wypowiedział się w tej kwestii jakiś czas temu i na prośbę  osoby, która nie chciała być ani mężczyzną, ani kobietą wyraził zgodę, żeby urzędowo w dokumentach zarejestrować osobę poza tym binarnym stereotypem, osobę tzw. trzeciej płci, czyli osobę o płci alternatywnej. Nie mężczyznę i nie kobietę.

W Niemczech 

Od listopada 2013 roku w Niemczech istnieje możliwość wpisania w akcie urodzenia płci nieokreślonej. W 2018 roku taką możliwość potwierdził Federalny Trybunał Konstytucyjny. Uznał, że prawo do prywatności i równość wszystkich wobec prawa jest absolutnie nadrzędne.  W lipcu 2014 roku 26-letnia Vanja, złożyła wniosek do urzędu stanu cywilnego w Gehrden o dokonanie w akcie urodzenia zmiany płci z żeńskiej na  inna.  Vanja jest hermafrodytą, ma cechy  charakterystyczne dla obydwu płci, analiza chromosomów potwierdzała, że genetycznie posiada cechy męskie i żeńskie. Urząd  jej odmówił a Vanja  złożyła skargę do Trybunału Konstytucyjnego w Karlsruhe.We wniosku  do Trybunału podkreślała, że uzupełnienie ustawy o opcję dla osób cierpiących na obojnactwo nie musiałoby prowadzić do ustanowienia trzeciej płci, lecz tylko wprowadziłoby wspólny mianownik dla tych, którzy nie mogą się zakwalifikować jednoznacznie  jako mężczyzna lub kobieta,  a którzy nie chcą uchodzić za osoby bezpłciowe. Dotychczas dzieciom, u których po urodzeniu stwierdzono hermafrodytyzm, wystawiano akt urodzenia z pustym polem dotyczącym płci, co w praktyce oznaczało uznanie je za osoby bezpłciowe. Trybunał uznał,  że  tożsamość płciowa obywateli podlega ochronie konstytucyjnej. Jeśli więc wprowadza się  powszechny obowiązek rejestracji płci, to należy zagwarantować  możliwość wyboru płci alternatywnej.  Zdaniem Trybunału ustawodawca nie ma konstytucyjnego obowiązku gromadzenia informacji o płci obywateli, co oznacza, że mógłby on w ogóle zrezygnować z wpisywania do aktu urodzenia płci dziecka. W Niemczech żyje dziś ok. 2 tysięcy  osób mających   męskie i żeńskie chromosomy, a czasem nawet narządy płciowe.

W Stanach Zjednoczonych

Oregon był pierwszym stanem, który dał możliwość zaznaczenia trzeciej płci w prawie jazdy i dowodzie osobistym  osobom nie poczuwającym się do płci męskiej i żeńskiej.  Wkrótce podobne decyzje podjęły Waszyngton i Nowy Jork. W tym ostatnim w styczniu tego roku wydano także  pierwszy w USA akt urodzenia dla osoby interseksualnej. Od 27 stycznia 2018 roku w Stanie Waszyngton obowiązuje prawo dla  płci alternatywnej –  X. Według definicji Departamentu Zdrowia USA trzecia płeć będzie określać przede wszystkim osoby transpłciowe, androgeniczne, osoby o płynnej tożsamości płciowej, a także wszystkie te osoby, które identyfikują się z obiema płciami (bigender).

Hidżra - indyjski fenomen
W Indiach żyje około 5 milionów osób nazywanych hidźra. Są to  biologiczni mężczyźni nie utożsamiające się kulturowo  i psychicznie z płcią męską, kastraci, transseksualistki; obojnacy; osoby urodzone z narządami obojga płci lub o płci nieokreślonej.  Należą do osobnej kasty

Oficjalne zaakceptowanie istnienia trzeciej płci umożliwi także zmianę płci  bez konieczności przedstawienia zaświadczenia od lekarza.

Na świecie 

Od 2011 roku w paszportach australijskich obywatele mają prawo do wprowadzania litery „X” zamiast „M” lub „F”. Pierwszy wywalczył to sobie Norrie May-Welby: „Może ludzie zrozumieją, że binarność jest za ciasna” – mówi Norrie May-Welby, dzięki któremu Australijczycy mogą rejestrować się jako X.  Kanadyjczycy mają taką możliwość od września 2017 roku dzięki państwowemu  programowi mającemu zapewnić neutralność płciową dokumentów. Jeśli ktokolwiek nie poczuwa się do bycia kobietą bądź mężczyzną, może w rubryce płeć zaznaczyć trzecią opcję: X.  W kwietniu 2014 roku Sąd Najwyższy w Indiach także uznał istnienie trzeciej płci. W uzasadnieniu podkreślono, że  uznanie osób transpłciowych nie jest sprawą medycyny i społeczeństwa, ale prawem człowieka. Z kolei Sąd Najwyższy Nepalu orzekł, że określenie trzecia płeć odnosi się do tzw. płci społecznej, a nie do  płci biologicznej. Dotyczy osób, które albo z własnej woli, albo ze względów kulturowych nie są określane w społeczeństwie ani jako kobiety, ani jako mężczyźni.  Nowa Zelandia zezwala na wybór płci alternatywnej  w aktach urodzenia. Od 2012 roku wydawane są także paszporty z opcją X w rubryce płeć. Prawo wprowadzono  z myślą o osobach w trakcie zmiany płci. Pakistan i Bangladesz zrezygnowały z wymogu podawania płci w oficjalnych dokumentach.

 

Summary
Płeć alternatywna czyli jaka? Męski, żeński i.....
Title
Płeć alternatywna czyli jaka? Męski, żeński i.....
Description

Seksuolog Katarzyna Bajszczak mówi o płci alternatywnej czyli takiej, która wykracza poza binarny schemat męski - żeński. Coraz więcej krajów decyduje sie na wprowadzenie możliwości określenia się jako płeć alternatywna. Warto wiedzieć co to znaczy i kogo dotyczy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *