Zespół policystycznych jajników u dziewczynek – rozpoznanie

Zespół policystycznych jajników to zespół zaburzeń hormonalnych. 

U dziewczynek niezwykle trudno go wyłapać dlatego najczęściej diagnozowany jest dopiero u dorosłych kobiet. 

dr Łukasz Durajski – lekarz, specjalizacja endokrynologiczna

Ja miałam zdiagnozowany zespół jajników policystycznych, obawiam się, ze moja córka może mieć to samo. Jak to sprawdzić?

Zespół policystycznych jajników jest zespołem zaburzeń hormonalnych, który dotyczy dziewczynek i dorosłych kobiet.

Najczęściej zauważają go same pacjentki. Zespół policystycznych jajników związany jest z cechami drugo – i trzeciorzędowymi, dlatego bardzo ciężko jest tego tupu zaburzenia wyłapać u dziewczynek, które są przed okresem dojrzewania czy w jego trakcie.  Bardzo często przecież rodzice usprawiedliwiają różne zjawiska dojrzewaniem: “bo przeciez wszystko jeszcze się może zmienić”.

Badanie USG
Ostateczną instancją diagnostyczną w przypadku ZJP jest ginekolog – specjalista od USG. Dopiero badanie ultrasonograficzne pokaże dokładnie czy jajniki są zmienione, czy nie.

Burza hormonalna przeszkadza w diagnozie. 

Ta burza hormonów w okresie dojrzewania jest bardzo intensywna stąd często nawet lekarze pierwszego kontaktu ignorują  oznaki zespołu policystycznych jajników. W rezultacie uważam, że słusznie. Tak naprawdę to w jakim stopniu rozwinie się ten problem powinno być konsultowane przede wszystkim z ginekologiem, bo zespół policystycznych jajników i związane z nim  zmiany morfologiczne w jajnikach widać dopiero w badaniu USG, w badaniu ginekologicznym.  Cechy ZPJ takie jak zaburzenia miesiączkowania są na początku trudne do wyłapania – w momencie gdy dziewczynka zaczyna dojrzewać jest jasne, że wahania miesiączkowania są bardzo naturalne.  Tak naprawdę dopiero gdy dojrzała kobieta ma problem z niepłodnością, nieregularnym miesiączkowaniem, z nadmiernym owłosieniem, nadmierną otyłością weryfikuje swój problem.

Na czym dokładnie polega Zespół policystycznych jajników?

jajnik
Jajnik policystyczny często ma zmieniony obraz, co widać w badaniu USG. Jednak ie zawsze musi mieć patologiczna budowę. Zespół jajników policystycznych musi być czasem diagnozowany na podstawie objawów i badan hormonalnych.

Zespół policystycznych jajników polega głównie na zaburzeniach wydzielania hormonu RH do FSH, na insulinooporności, czyli zaburzeniu , gdzie organizm pod wpływem bodźca jakim jest mała podaż cukru wydziela duże dawki insuliny. Czasami, ale nie zawsze, jajniki wyglądają specyficznie – przypominają ser szwajcarski , otoczka jajników jest trochę za gruba , nie zawsze dochodzi do owulacji .

Pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowe cechy płciowe

Pierwszorzędowe cechy płciowe to płeć gonadalna. Drugorzędowe cechy płciowe to płeć somatyczna. 

U kobiet cechy pierwszorzędowe to jajniki; drugorzędowe to srom, łechtaczka, pochwa, macica, jajowody. Cechy trzeciorzędowe to biust, specyficzne owłosienie ciała. specyficzne rozłożenie tłuszczu na ciele -szerokie biodra, węższa talia; odpowiednie proporcje budowy ciała.
U mężczyzn cechy pierwszorzędowe to jądra; drugorzędowe to moszna, nasieniowody; prącie. Cechy trzeciorzędowe to specyficzne owłosienie ciała,
męskie umięśnienie ciała i specyficzna budowa, niski głos, jabłko Adama.
W praktyce zarówno klinicznej, jak i poznawczej przyjęło się wyróżniać:

Pierwszorzędowe cechy płciowe   wyznaczane przez chromosomy płciowe, wchodzące w skład zygoty. Jeden z chromosomów płciowych pochodzi od ojca (X lub Y), natomiast drugi od matki (zawsze X) –  o płci dziecka decyduje chromosom płciowy przekazywany przez ojca. Obecność tych chromosomów warunkuje rozwój wewnętrznych oraz zewnętrznych narządów.

Drugorzędowe cechy płciowe  rozwijają się pod wpływem hormonów płciowych. Cechy te dotyczą różnic w proporcjach budowy, rozwoju umięśnienia, tworzeniu się warstwy tłuszczowej, budowie szkieletu, budowie krtani i barwie głosu, sposobie owłosienia, które różnią kobietę i mężczyznę. Drugorzędowe cechy płciowe są wspólnymi dla ogółu ludzi określonej płci.

Trzeciorzędowe cechy płciowe  również  warunkowane są aktywnością układu wydzielania wewnętrznego i  kształtują się w okresie dojrzewania. Można do nich zaliczyć np przejawy zachowania seksualnego.

Według prof. Zbigniewa Lwa Starowicza można mówić jeszcze o czwartorzędowych cechach płciowych – są one czynnikami kulturalno-cywilizacyjnymi, które wzmagają cechy płciowe.  Można do nich zaliczyć określone cechy ubioru, sposób czesania włosów, dokonywanie wyboru zabawek dla dziecka, określone formy aktywności sportowej obu płci, czy wreszcie rodzaje wykonywanej pracy. Cechy te podkreślane są również w sferze zachowań oraz psychiki. Mówi się w tym przypadku choćby o instynkcie opiekuńczym i odwadze w przypadku mężczyzny, natomiast czułości, uległości czy wstydliwości kobiety. Czwartorzędowe cechy płciowe zostały wypracowane w rozwoju historycznym ludzkości i oddziaływują na wszystkich ludzi już od momenty urodzenia. Dzisiaj znane nam są pod nazwą GENDER

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *